Ο Οδηγός ενός Συντρόφου για τους Ινομυώδεις Όγκους, την Αδενωματώδη Δυσπλασία και τις Βαριές Περιόδους

Οι ινομυώδεις όγκοι της μήτρας είναι καλοήθεις αναπτύξεις που αποτελούνται από λείο μυ και συνδετικό ιστό που αναπτύσσονται μέσα ή πάνω στη μήτρα. Είναι εξαιρετικά συχνοί — μέχρι την ηλικία των 50, έως το 80% των γυναικών θα έχουν τουλάχιστον έναν, αν και πολλές δεν το γνωρίζουν ποτέ επειδή δεν προκαλούν συμπτώματα. Κυμαίνονται από μικρούς σπόρους έως μεγάλες μάζες που μπορούν να παραμορφώσουν τη μήτρα. Η τοποθεσία τους έχει μεγαλύτερη σημασία από το μέγεθος: οι υποβλεννογόνιοι ινομυώδεις όγκοι (μέσα στην κοιλότητα) προκαλούν τα περισσότερα προβλήματα αιμορραγίας, οι ενδοτοιχωματικοί ινομυώδεις όγκοι (στο τοίχωμα) προκαλούν πόνο και πίεση, και οι υπορογόνιοι ινομυώδεις όγκοι (εξωτερική επιφάνεια) μπορεί να πιέζουν την κύστη ή το έντερο.

Η αδενωματώδης δυσπλασία είναι διαφορετική — συμβαίνει όταν ο ενδομητρικός ιστός αναπτύσσεται μέσα στον μυϊκό τοίχο της μήτρας. Κάθε κύκλος, αυτός ο εκτοπισμένος ιστός παχύνεται, διασπάται και αιμορραγεί μέσα στον μυ, προκαλώντας τη μήτρα να διογκώνεται και να γίνεται έντονα επώδυνη. Σκεφτείτε τους ινομυώδεις όγκους ως μάρμαρα σε ζυμάρι ψωμιού σε αντίθεση με την αδενωματώδη δυσπλασία ως κομμάτια σοκολάτας που έχουν λιώσει μέσα σε αυτό — οι ινομυώδεις όγκοι μπορούν να αφαιρεθούν μεμονωμένα, αλλά η αδενωματώδης δυσπλασία είναι υφασμένη μέσα στον μυ.

Οι δύο καταστάσεις συχνά συνυπάρχουν — έως το 40% των γυναικών με ινομυώδεις όγκους έχουν επίσης αδενωματώδη δυσπλασία. Και οι δύο εξαρτώνται από τα οιστρογόνα και την προγεστερόνη, που σημαίνει ότι αναπτύσσονται κατά τη διάρκεια των αναπαραγωγικών ετών και συνήθως βελτιώνονται μετά την εμμηνόπαυση. Παράγοντες κινδύνου για τους ινομυώδεις όγκους περιλαμβάνουν την ηλικία (30–40), το οικογενειακό ιστορικό και τη μαύρη φυλή (2–3 φορές υψηλότερη επικράτηση και συνήθως πιο σοβαρή). Η κατανόηση του τι αντιμετωπίζει — και ότι αυτές είναι πραγματικές, δομικές καταστάσεις, όχι ότι είναι δραματική για την περίοδο της — είναι το θεμέλιο της ουσιαστικής υποστήριξης.

Η βαριά εμμηνορροϊκή αιμορραγία (μηνορραγία) σημαίνει ότι μπορεί να διαβρέχει μια κανονική σερβιέτα ή ταμπόν σε λιγότερο από 2 ώρες, χρειάζεται διπλή προστασία, περνάει θρόισμα αίματος μεγαλύτερο από ένα τέταρτο, αιμορραγεί για περισσότερες από 7 ημέρες ή ξυπνά τη νύχτα για να αλλάξει προστασία. Αυτό δεν είναι απλώς ακατάστατο ή άβολο — είναι σωματικά εξαντλητικό και συναισθηματικά εξαντλητικό.

Η μεγαλύτερη υγειονομική συνέπεια είναι η αναιμία από ανεπάρκεια σιδήρου. Όταν η απώλεια αίματος υπερβαίνει την ικανότητα του σώματός της να αναπληρώσει τα αποθέματα σιδήρου, αναπτύσσει επίμονη κόπωση, θολούρα εγκεφάλου, δύσπνοια κατά τη διάρκεια κανονικής δραστηριότητας, ζάλη και δυσκολία συγκέντρωσης. Πολλές γυναίκες με βαριά αιμορραγία ζουν σε κατάσταση χρόνιας χαμηλής αναιμίας χωρίς να το συνειδητοποιούν επειδή έχουν προσαρμοστεί να αισθάνονται εξαντλημένες ως τη βάση τους.

Εντυπωσιακά, οι μελέτες δείχνουν ότι το 50% των γυναικών με αντικειμενικά βαριά απώλεια αίματος θεωρούν την αιμορραγία τους 'φυσιολογική' επειδή δεν έχουν γνωρίσει ποτέ κάτι διαφορετικό. Μπορεί να έχει δομήσει ολόκληρη τη ζωή της γύρω από την περίοδο της — κουβαλώντας επιπλέον προμήθειες παντού, φορώντας σκούρα ρούχα για μια εβδομάδα κάθε μήνα, απορρίπτοντας προσκλήσεις, σχεδιάζοντας διακοπές γύρω από τον κύκλο της — χωρίς ποτέ να αμφισβητήσει αν έτσι πρέπει να είναι. Ως σύντροφος, μπορεί να είστε το άτομο που παρατηρεί ότι το επίπεδο διαχείρισης της περιόδου της είναι πολύ πέρα από το φυσιολογικό και να την ενθαρρύνει να μιλήσει με τον γιατρό της.

Η θεραπεία εξαρτάται από τη σοβαρότητα των συμπτωμάτων, την συγκεκριμένη κατάσταση, την ηλικία της και αν θέλει παιδιά. Η ιατρική διαχείριση είναι συνήθως η πρώτη: το ορμονικό IUD (Mirena) είναι πολύ αποτελεσματικό στη μείωση της βαριάς αιμορραγίας από τους ινομυώδεις όγκους και την αδενωματώδη δυσπλασία. Το τρανεξαμικό οξύ, που λαμβάνεται κατά τη διάρκεια της περιόδου της, μειώνει την απώλεια αίματος κατά 30–50%. Η ορμονική αντισύλληψη μπορεί να μειώσει την αιμορραγία και τον πόνο. Οι αγωνιστές GnRH μπορούν να συρρικνώσουν τους ινομυώδεις όγκους προσωρινά δημιουργώντας μια κατάσταση χαμηλού οιστρογόνου.

Οι ελάχιστα επεμβατικές διαδικασίες για τους ινομυώδεις όγκους περιλαμβάνουν την εμβολή της μήτρας (φράξιμο της ροής αίματος στους ινομυώδεις όγκους), υπερηχογράφημα καθοδηγούμενο από MRI και μυομεκτομή (χειρουργική αφαίρεση μεμονωμένων ινομυωδών όγκων διατηρώντας τη μήτρα). Για την αδενωματώδη δυσπλασία, οι επιλογές είναι πιο περιορισμένες επειδή η νόσος είναι διάχυτη — το ορμονικό IUD είναι συχνά η πιο αποτελεσματική μη χειρουργική επιλογή.

Η υστερεκτομή παραμένει η μόνη οριστική θεραπεία και για τις δύο καταστάσεις αλλά είναι η τελευταία λύση, ειδικά για τις γυναίκες που θέλουν παιδιά. Αν φτάσει στο σημείο να εξετάσει την υστερεκτομή, είναι πιθανό να είναι μετά από χρόνια αποτυχημένων θεραπειών και μειωμένης ποιότητας ζωής. Πολλές γυναίκες που τελικά επιλέγουν την υστερεκτομή αναφέρουν ότι θα ήθελαν να το είχαν κάνει νωρίτερα. Ο ρόλος σας σε αυτή τη διαδικασία είναι να υποστηρίξετε τις αποφάσεις της χωρίς να επιβάλλετε την δική σας ατζέντα — ειδικά όσον αφορά τη μήτρα της και τη γονιμότητά της. Αυτό είναι το σώμα της και η ποιότητα της ζωής της. Ακούστε, υποστηρίξτε και ακολουθήστε την καθοδήγησή της.

Και οι δύο καταστάσεις μπορούν να επηρεάσουν τη γονιμότητα, αλλά η επίδραση διαφέρει. Για τους ινομυώδεις όγκους, η τοποθεσία είναι κρίσιμη. Οι υποβλεννογόνιοι ινομυώδεις όγκοι — αυτοί που παραμορφώνουν την κοιλότητα της μήτρας — έχουν την πιο σαφή επίδραση στη γονιμότητα παρεμποδίζοντας την εμφύτευση του εμβρύου και αυξάνοντας τον κίνδυνο αποβολής. Αυτοί συνήθως συνιστώνται για αφαίρεση πριν από τη θεραπεία γονιμότητας. Οι ενδοτοιχωματικοί ινομυώδεις όγκοι μεγαλύτεροι από 4–5 εκ. μπορεί επίσης να επηρεάσουν τη γονιμότητα. Οι υπορογόνιοι ινομυώδεις όγκοι γενικά δεν επηρεάζουν τη γονιμότητα εκτός αν είναι πολύ μεγάλοι.

Η αδενωματώδης δυσπλασία επηρεάζει τη γονιμότητα μέσω της αλλοιωμένης συσπαστικότητας της μήτρας, της μειωμένης υποδοχής του ενδομητρίου και της παρεμπόδισης της εμφύτευσης του εμβρύου. Οι έρευνες δείχνουν ολοένα και περισσότερο ότι μειώνει τα ποσοστά επιτυχίας της IVF. Η ιατρική καταστολή πριν από τη μεταφορά εμβρύου είναι μια στρατηγική που μελετάται.

Αν σχεδιάζετε να έχετε παιδιά και εκείνη έχει κάποια από τις δύο καταστάσεις, η πρώιμη συμβουλή με έναν ειδικό αναπαραγωγής είναι πολύτιμη. Μπορούν να αξιολογήσουν αν η θεραπεία πριν από τη σύλληψη είναι σκόπιμη και να αναπτύξουν ένα χρονοδιάγραμμα. Αυτή είναι μια συζήτηση που φέρει τεράστιο συναισθηματικό βάρος — οι ανησυχίες για τη γονιμότητα μπορούν να δημιουργήσουν άγχος, θλίψη και ένταση στη σχέση. Αυτό που χρειάζεται από εσάς είναι ειλικρίνεια σχετικά με τα συναισθήματά σας σε συνδυασμό με άνευ όρων υποστήριξη για την ιατρική πραγματικότητα. Ίσως ήδη να αισθάνεται ενοχές για το σώμα της 'που δεν λειτουργεί σωστά.' Μην προσθέτετε σε αυτό το βάρος.

Η ανεπάρκεια σιδήρου από βαριά εμμηνορροϊκή αιμορραγία είναι μία από τις πιο κοινές διατροφικές ανεπάρκειες στις προεμμηνοπαυσιακές γυναίκες, ωστόσο συχνά παραβλέπεται — ακόμη και από τους παρόχους υγειονομικής περίθαλψης. Ο σίδηρος είναι απαραίτητος για την παραγωγή της αιμοσφαιρίνης, της πρωτεΐνης που μεταφέρει οξυγόνο σε όλο το σώμα. Όταν τα αποθέματα σιδήρου εξαντλούνται, κάθε σύστημα υποφέρει.

Τα πρώιμα σημάδια περιλαμβάνουν κόπωση που δεν βελτιώνεται με τον ύπνο, δυσκολία συγκέντρωσης, μειωμένη ικανότητα άσκησης, ανήσυχα πόδια τη νύχτα, αυξημένο άγχος, αραίωση μαλλιών και συχνές λοιμώξεις. Καθώς η αναιμία προχωρά, μπορεί να εμφανίσει χλωμάδα, ταχυκαρδία, δύσπνοια με ελάχιστη καταπόνηση, ζάλη και κρύα άκρα. Μπορεί επίσης να αναπτύξει πικα — επιθυμία για πάγο, χώμα ή άμυλο — που είναι ένα κλασικό σημάδι σοβαρής ανεπάρκειας σιδήρου.

Αυτό που καθιστά αυτή την κατάσταση ιδιαίτερα ύπουλη είναι ότι επειδή η εξάντληση σιδήρου συμβαίνει σταδιακά, μπορεί να μην αναγνωρίζει πόσο άσχημα αισθάνεται. Έχει προσαρμοστεί να λειτουργεί με 60% ικανότητα και νομίζει ότι έτσι είναι απλώς ποια είναι. Αν παρατηρήσετε ότι η κόπωση της είναι δυσανάλογη με τη δραστηριότητά της, αν είναι κουρασμένη ανεβαίνοντας σκάλες ή αν είναι συνεχώς κρύα — ενθαρρύνετέ την να ζητήσει από τον γιατρό της να ελέγξει το επίπεδο φερριτίνης της (όχι μόνο την αιμοσφαιρίνη). Η θεραπεία περιλαμβάνει την αντιμετώπιση της βαριάς αιμορραγίας ενώ ταυτόχρονα αναπληρώνει τον σίδηρο μέσω συμπληρωμάτων και τροφών πλούσιων σε σίδηρο.