Η Υγεία των Οστών της — Τι Μπορούν να Κάνουν οι Συνεργάτες για να Βοηθήσουν

Τα οιστρογόνα είναι απαραίτητα για τη συντήρηση των οστών. Κατά τη διάρκεια των αναπαραγωγικών της ετών, τα οιστρογόνα προάγουν τη δραστηριότητα των οστεοβλαστών (κύτταρα που χτίζουν οστά) και καταστέλλουν τους οστεοκλάστες (κύτταρα που διασπούν τα οστά). Αυτή η ισορροπία διατηρεί την πυκνότητα των οστών σχετικά σταθερή. Όταν τα οιστρογόνα πέφτουν μόνιμα κατά την εμμηνόπαυση, η ισορροπία κλίνει δραματικά προς τη διάσπαση των οστών. Οι γυναίκες χάνουν κατά μέσο όρο 2–3% της πυκνότητας των οστών ανά έτος κατά τα πρώτα 5–7 χρόνια μετά την εμμηνόπαυση — ένα ποσοστό που μπορεί να οδηγήσει σε έως και 20% απώλεια οστών σε λιγότερο από μια δεκαετία. Αυτή η επιταχυνόμενη απώλεια συμβαίνει κυρίως στη σπονδυλική στήλη, τα ισχία και τους καρπούς. Για ορισμένες γυναίκες, αυτή η πορεία οδηγεί σε οστεοπενία (μειωμένη πυκνότητα οστών) ή οστεοπόρωση (σοβαρά μειωμένη πυκνότητα οστών με υψηλό κίνδυνο καταγμάτων). Οι αριθμοί είναι σοκαριστικοί: 1 στις 2 γυναίκες μετά την εμμηνόπαυση θα βιώσει ένα οστεοπορωτικό κάταγμα στη ζωή της. Τα κατάγματα ισχίου είναι τα πιο καταστροφικά — απαιτούν χειρουργική επέμβαση, εκτενή αποκατάσταση και έχουν ποσοστό θνησιμότητας 20% μέσα σε ένα χρόνο και 50% πιθανότητα μόνιμης αναπηρίας. Τα κατάγματα της σπονδυλικής στήλης προκαλούν χρόνια πόνο και αλλαγές στη στάση. Αυτά τα αποτελέσματα είναι σε μεγάλο βαθμό προληπτικά με προληπτική εξέταση και παρέμβαση. Το πρόβλημα είναι ότι η απώλεια οστών είναι σιωπηλή — δεν υπάρχουν συμπτώματα μέχρι να συμβεί ένα κάταγμα. Γι' αυτό η εξέταση έχει σημασία και γιατί οι συνεργάτες που την ενθαρρύνουν κάνουν μια απτή διαφορά.

Μια εξέταση DEXA (Διπλής Ενέργειας Ακτινογραφία Απορρόφησης) είναι μια ανώδυνη, μη επεμβατική απεικονιστική εξέταση που μετρά την πυκνότητα των οστών. Διαρκεί περίπου 10–15 λεπτά, περιλαμβάνει ελάχιστη ακτινοβολία (λιγότερη από μια ακτινογραφία θώρακα) και παράγει ένα T-score που συγκρίνει την πυκνότητα των οστών της με αυτή μιας υγιούς 30χρονης γυναίκας. Ένα T-score -1.0 ή υψηλότερο είναι φυσιολογικό. Μεταξύ -1.0 και -2.5 υποδεικνύει οστεοπενία (μειωμένη πυκνότητα αλλά όχι ακόμη οστεοπόρωση). Κάτω από -2.5 υποδεικνύει οστεοπόρωση. Το εργαλείο FRAX χρησιμοποιεί το T-score μαζί με άλλους παράγοντες κινδύνου για να υπολογίσει την πιθανότητα κατάγματος 10 ετών, που βοηθά στην καθοδήγηση των αποφάσεων θεραπείας. Οι τρέχουσες κατευθυντήριες γραμμές προτείνουν καθολική εξέταση DEXA στην ηλικία των 65 για όλες τις γυναίκες. Ωστόσο, οι γυναίκες με παράγοντες κινδύνου θα πρέπει να εξετάζονται νωρίτερα — κατά την εμμηνόπαυση ή όποτε εντοπίζονται παράγοντες κινδύνου. Οι παράγοντες κινδύνου περιλαμβάνουν: πρώιμη εμμηνόπαυση (πριν από τα 45), οικογενειακό ιστορικό οστεοπόρωσης ή κατάγματος ισχίου, κάπνισμα, υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ, χαμηλό σωματικό βάρος, μακροχρόνια χρήση κορτικοστεροειδών, ορισμένες ιατρικές καταστάσεις (κοιλιοκάκη, ρευματοειδής αρθρίτιδα) και το να είναι λευκή ή Ασιάτισσα. Αν το T-score της δείχνει οστεοπενία, επαναλάβετε την εξέταση κάθε 1–2 χρόνια για να παρακολουθήσετε την πορεία. Αν δείχνει οστεοπόρωση, η θεραπεία θα πρέπει να συζητηθεί αμέσως. Η εξέταση αυτή καθαυτή είναι απλή — ο ρόλος σας είναι να την ενθαρρύνετε να την προγραμματίσει και να μην την αφήσει να πέσει στις ρωγμές μιας πολυάσχολης ζωής.

Η άσκηση είναι μία από τις πιο αποτελεσματικές παρεμβάσεις για την υγεία των οστών, αλλά όχι όλες οι ασκήσεις είναι ίσες. Τα οστά ανταποκρίνονται σε μηχανικό στρες — όταν οι μύες τραβούν τα οστά κατά τη διάρκεια δραστηριοτήτων με βάρος και αντίστασης, τα οστά προσαρμόζονται γινόμενα πιο πυκνά και ισχυρά. Αυτό ονομάζεται Νόμος του Wolff και λειτουργεί καθ' όλη τη διάρκεια της ζωής. Οι πιο ευεργετικές ασκήσεις για την πυκνότητα των οστών είναι: ασκήσεις με βάρος (περπάτημα, τρέξιμο, πεζοπορία, χορός, αναρρίχηση σκαλοπατιών, τένις), προπόνηση αντίστασης (σήκωμα βαρών, χρήση ελαστικών ταινιών, ασκήσεις με το βάρος του σώματος) και προπόνηση ισορροπίας (η οποία αποτρέπει πτώσεις και επομένως καταγμάτων). Η κολύμβηση και η ποδηλασία, αν και εξαιρετικές για την καρδιοαγγειακή υγεία, δεν φορτίζουν τα οστά αρκετά για να διεγείρουν σημαντική οικοδόμηση οστών. Η προπόνηση δύναμης αξίζει ιδιαίτερη έμφαση. Η έρευνα δείχνει σταθερά ότι η προοδευτική προπόνηση αντίστασης — η σταδιακή αύξηση του βάρους με την πάροδο του χρόνου — βελτιώνει την πυκνότητα των οστών στο ισχίο και τη σπονδυλική στήλη, τους πιο κρίσιμους χώρους καταγμάτων. Ακόμη και μέτρια προγράμματα (2–3 συνεδρίες την εβδομάδα των 30–40 λεπτών) παρέχουν σημαντικά οφέλη. Η προπόνηση ισορροπίας και λειτουργικής κίνησης γίνεται ολοένα και πιο σημαντική με την ηλικία, καθώς η πιο κοινή οδός προς ένα κάταγμα είναι μια πτώση. Η βελτίωση της ισορροπίας, του χρόνου αντίδρασης και της δύναμης του κάτω σώματος μειώνει τον κίνδυνο πτώσης κατά 40%. Το tai chi, η γιόγκα και οι απλές ασκήσεις ισορροπίας (στάση σε ένα πόδι) είναι εκπληκτικά αποτελεσματικές. Η άσκηση μαζί ως ζευγάρι μετατρέπει την υγεία των οστών σε κοινή δραστηριότητα αντί για ιατρική συμμόρφωση, καθιστώντας την πολύ πιο βιώσιμη μακροπρόθεσμα.

Αν η εξέταση αποκαλύψει οστεοπόρωση ή υψηλό κίνδυνο καταγμάτων, υπάρχουν αρκετές αποτελεσματικές θεραπείες διαθέσιμες. Η HRT παραμένει μία από τις πιο αποτελεσματικές παρεμβάσεις για τη διατήρηση των οστών όταν ξεκινά κοντά στην εμμηνόπαυση. Τα οιστρογόνα επιβραδύνουν άμεσα την απορρόφηση των οστών, και οι γυναίκες που κάνουν HRT διατηρούν ή ακόμη και αυξάνουν την πυκνότητα των οστών. Για τις γυναίκες που είναι ήδη σε HRT για αγγειοκινητικά συμπτώματα, τα οφέλη για τα οστά είναι μια σημαντική προστιθέμενη αξία. Οι διφωσφονάτες (αλενδρονάτη, ρισεδρονάτη, ζολενδρονικό οξύ) είναι τα πιο συνταγογραφούμενα φάρμακα για την οστεοπόρωση. Λειτουργούν αναστέλλοντας τους οστεοκλάστες, επιβραδύνοντας τη διάσπαση των οστών. Οι από του στόματος διφωσφονάτες λαμβάνονται εβδομαδιαίως ή μηνιαίως; το ζολενδρονικό οξύ χορηγείται ως ετήσια IV έγχυση. Μειώνουν τον κίνδυνο καταγμάτων κατά 40–70% ανάλογα με την περιοχή. Ο δενοσουμάμπ (Prolia) είναι μια βιοετή ένεση που αναστέλλει την απορρόφηση των οστών μέσω διαφορετικού μηχανισμού. Είναι πολύ αποτελεσματικός αλλά απαιτεί συνεπή δοσολογία — η διακοπή μπορεί να προκαλέσει αναπήδηση απώλειας οστών. Για σοβαρή οστεοπόρωση, αναβολικά φάρμακα όπως η τεριπαρατίδη (Forteo) ή η ρομοσοζουμάμπ (Evenity) χτίζουν πραγματικά νέα οστά αντί να αποτρέπουν μόνο την απώλεια. Αυτά συνήθως προορίζονται για ασθενείς υψηλού κινδύνου. Η συμπλήρωση ασβεστίου και βιταμίνης D είναι θεμελιώδη αλλά συνήθως ανεπαρκής από μόνη της για να θεραπεύσει την καθιερωμένη οστεοπόρωση. Υποστηρίζουν την αποτελεσματικότητα της θεραπείας αντί να την αντικαθιστούν. Η κατανόηση αυτών των επιλογών σας βοηθά να είστε ένας ενημερωμένος συνεργάτης όταν εκείνη παίρνει αποφάσεις θεραπείας.

Η υγεία των οστών μπορεί να φαίνεται αφηρημένη, αλλά έχει συγκεκριμένες επιπτώσεις στο πώς ζείτε μαζί, ειδικά καθώς περνούν τα χρόνια. Αν έχει οστεοπενία ή οστεοπόρωση, η πρόληψη πτώσεων γίνεται μέρος της συνείδησης του νοικοκυριού σας. Αυτό σημαίνει ότι πρέπει να ασφαλίσετε τα χαλιά, να εξασφαλίσετε επαρκή φωτισμό (ιδιαίτερα σε διαδρόμους και μπάνια τη νύχτα), να διατηρείτε τα δάπεδα καθαρά από κινδύνους πτώσης, να χρησιμοποιείτε αντιολισθητικά πατάκια στο ντους και να είστε ενήμεροι ότι οι παγωμένες πεζοδρόμιο, οι ανώμαλες επιφάνειες και οι γεμάτοι χώροι φέρουν πραγματικό κίνδυνο. Οι δραστηριότητες μπορεί να χρειαστούν τροποποίηση. Αθλήματα υψηλής έντασης, βαριά ανύψωση με κακή μορφή ή δραστηριότητες με υψηλό κίνδυνο πτώσης μπορεί να χρειαστεί να προσεγγιστούν διαφορετικά. Αυτό δεν σημαίνει να την τυλίξετε σε πλαστική μεμβράνη — η παραμονή ενεργής είναι απαραίτητη — αλλά σημαίνει να επιλέξετε σοφά. Η διατροφή γίνεται ένα κοινό έργο: εξασφαλίζοντας επαρκή τρόφιμα πλούσια σε ασβέστιο (γαλακτοκομικά, φυλλώδη λαχανικά, εμπλουτισμένα τρόφιμα), βιταμίνη D (έκθεση στον ήλιο, λιπαρά ψάρια, συμπληρώματα) και πρωτεΐνη (απαραίτητη για τη συντήρηση των οστών και των μυών). Το μαγείρεμα μαζί με αυτά τα θρεπτικά συστατικά στο μυαλό μετατρέπει τη διαχείριση της υγείας σε συνεργασία. Μακροπρόθεσμα, η υγεία των οστών της επηρεάζει το κοινό σας μέλλον. Ένα κάταγμα ισχίου στα 70 μπορεί να σημαίνει χειρουργική επέμβαση, αποκατάσταση, απώλεια ανεξαρτησίας και δραματική αλλαγή στα σχέδια ζωής. Η επένδυση στην υγεία των οστών της τώρα — μέσω εξέτασης, θεραπείας, άσκησης και διατροφής — είναι επένδυση στο ενεργό, ανεξάρτητο μέλλον που θέλετε και οι δύο.