Ψυχική Υγεία στην Εμμηνόπαυση — Πώς Μπορούν να Βοηθήσουν οι Σύντροφοι

Οι προκλήσεις ψυχικής υγείας κατά την εμμηνόπαυση προκύπτουν από μια σύγκλιση βιολογικών, ψυχολογικών και κοινωνικών παραγόντων. Βιολογικά, η πτώση των οιστρογόνων επηρεάζει άμεσα τη σεροτονίνη, τη ντοπαμίνη, το GABA και τη νορεπινεφρίνη — τους νευροδιαβιβαστές που ρυθμίζουν τη διάθεση, τη motivation, το άγχος και την συναισθηματική ανθεκτικότητα. Οι γυναίκες που έχουν αντέξει το ορμονικό χάος της περιεμμηνόπαυσης μπορεί να διαπιστώσουν ότι η σταθερή αλλά χαμηλή οιστρογόνο στην μετεμμηνόπαυση φέρνει τις δικές της προκλήσεις διάθεσης: μια επίπεδη διάθεση, μια απώλεια ζωτικότητας ή μια επίμονη χαμηλής έντασης θλίψη που δεν ταιριάζει στις συνθήκες τους. Οι διαταραχές ύπνου επιδεινώνουν τα πάντα. Η χρόνια αϋπνία από νυχτερινές εφιδρώσεις ή αλλαγές ύπνου που σχετίζονται με την ηλικία μειώνει την ικανότητα του εγκεφάλου για συναισθηματική ρύθμιση, διαχείριση άγχους και θετική σκέψη. Οι εγκεφαλικές λειτουργίες που στερούνται ύπνου είναι μεροληπτικές προς την αρνητική συναισθηματική επεξεργασία — μπορεί να βλέπει απειλές και προβλήματα πιο εύκολα από τις δυνατότητες. Ψυχολογικά, η εμμηνόπαυση συχνά συμπίπτει με σημαντικές μεταβάσεις στη ζωή: τα παιδιά φεύγουν από το σπίτι, οι γηραιότεροι γονείς χρειάζονται φροντίδα, η καριέρα φτάνει σε ένα οροπέδιο ή επαναξιολόγηση, και η συνειδητοποίηση της θνητότητας που φέρνει η μέση ηλικία. Πολιτισμικά, οι γυναίκες λαμβάνουν αδιάκοπα μηνύματα ότι η νεότητα ισούται με αξία, και η εμμηνόπαυση σηματοδοτεί την ασημαντότητα ή την πτώση. Η θλίψη, η οργή και η αποδιοργάνωση που μπορεί να νιώθει δεν είναι αδυναμία — είναι μια φυσιολογική αντίδραση στην πλοήγηση σε τεράστιες αλλαγές με ανεπαρκή υποστήριξη από μια κοινωνία που σε μεγάλο βαθμό αγνοεί τις εμμηνοπαυσιακές γυναίκες.

Πολλές εμμηνοπαυσιακές γυναίκες βιώνουν μια μορφή θλίψης που είναι δύσκολο να εκφραστεί γιατί δεν έχει ένα μόνο αντικείμενο. Είναι διάχυτη, πολυδιάστατη και συχνά δεν αναγνωρίζεται από τις ίδιες τις γυναίκες. Μπορεί να θρηνεί: το τέλος της γονιμότητας, ακόμη και αν δεν ήθελε περισσότερα παιδιά — το κλείσιμο μιας βιολογικής δυνατότητας φέρνει συμβολικό βάρος. Την απώλεια του νεότερου εαυτού της — η εμμηνόπαυση είναι ένα αναμφισβήτητο σημάδι γήρανσης σε μια κουλτούρα που υποτιμά τις γηραιές γυναίκες. Αλλαγές στο σώμα της, τη σεξουαλικότητα και τη φυσική ικανότητα. Την ταυτότητα που έχτισε ως μητέρα μικρών παιδιών αν αυτά φεύγουν από το σπίτι. Αντιληπτή επαγγελματική αορατότητα καθώς γερνά σε ένα εργασιακό περιβάλλον που εκτιμά τη νεότητα. Τη συνειδητοποίηση ότι ορισμένες διαδρομές ζωής είναι τώρα κλειστές. Αυτή η θλίψη είναι απογοητευμένη — η κοινωνία δεν αναγνωρίζει την εμμηνόπαυση ως μια απώλεια που αξίζει να θρηνηθεί, πράγμα που σημαίνει ότι μπορεί να μην επιτρέπει στον εαυτό της να θρηνήσει. Μπορεί να απορρίψει τη δική της θλίψη ως παράλογη ή να νιώθει ενοχές για το ότι θρηνεί αυτό που οι άλλοι θεωρούν μια φυσιολογική μετάβαση στη ζωή. Ο ρόλος σας είναι να δημιουργήσετε χώρο για αυτή τη θλίψη χωρίς να προσπαθήσετε να την εκλογικεύσετε. 'Βλέπω ότι κάτι φαίνεται βαρύ αυτή τη στιγμή. Δεν χρειάζεται να το εξηγήσεις, αλλά είμαι εδώ.' Αυτή η πρόταση, ειπωμένη με γνήσια ζεστασιά, μπορεί να είναι πιο θεραπευτική από οποιαδήποτε λύση.

Η διάκριση μεταξύ φυσιολογικών αλλαγών διάθεσης κατά την εμμηνόπαυση και κλινικής κατάθλιψης περιλαμβάνει τη διάρκεια, τη σοβαρότητα και τον λειτουργικό αντίκτυπο. Οι φυσιολογικές διακυμάνσεις διάθεσης κατά την εμμηνόπαυση έρχονται και φεύγουν, ανταποκρίνονται σε θετικά γεγονότα και δεν επηρεάζουν θεμελιωδώς την ικανότητά της να λειτουργεί. Η κλινική κατάθλιψη είναι επίμονη (διαρκεί τις περισσότερες ώρες της ημέρας, σχεδόν κάθε μέρα, για 2+ εβδομάδες), ανθεκτική σε θετική είσοδο και επηρεάζει την ικανότητά της να εργάζεται, να διατηρεί σχέσεις, να φροντίζει τον εαυτό της και να βιώνει ευχαρίστηση. Συγκεκριμένα προειδοποιητικά σημάδια ότι οι αλλαγές διάθεσης έχουν περάσει σε κλινικό επίπεδο: επίμονες αισθήσεις απελπισίας ή αναξιότητας, απώλεια ενδιαφέροντος για δραστηριότητες που προηγουμένως απολάμβανε (ανεθυμία), σημαντικές αλλαγές στην όρεξη ή το βάρος, υπερβολικός ύπνος ή αδυναμία ύπνου παρά την κούραση, δυσκολία στη συγκέντρωση ή στη λήψη αποφάσεων, φυσική επιβράδυνση ή ανήσυχη αναστάτωση, επαναλαμβανόμενες σκέψεις θανάτου ή αυτοκτονίας, και απόσυρση από κοινωνικές συνδέσεις και ευθύνες που κανονικά θα διατηρούσε. Η εμμηνοπαυσιακή κατάθλιψη είναι κοινή — οι γυναίκες είναι 2–4 φορές πιο πιθανό να αναπτύξουν σοβαρή κατάθλιψη κατά τη διάρκεια και μετά τη μετάβαση της εμμηνόπαυσης. Και είναι πολύ θεραπεύσιμη με θεραπεία, φάρμακα, HRT ή συνδυασμένες προσεγγίσεις. Ο κίνδυνος είναι να την κανονικοποιήσουμε ως 'απλώς εμμηνόπαυση' και να επιτρέψουμε σε μια θεραπεύσιμη κατάσταση να παραμείνει χωρίς θεραπεία. Αν βλέπετε αυτά τα σημάδια, η ήπια επιμονή στην ενθάρρυνση επαγγελματικής βοήθειας μπορεί να είναι ένα από τα πιο σημαντικά πράγματα που μπορείτε να κάνετε για εκείνη.

Η ανησυχία για την υγεία κατά την εμμηνόπαυση και μετά είναι εξαιρετικά κοινή και έχει μια λογική βάση: είναι σε αυξημένο κίνδυνο για πολλές καταστάσεις (καρδιοαγγειακή νόσο, οστεοπόρωση, καρκίνο), βιώνει πραγματικές φυσικές αλλαγές και είναι ενήμερη ότι το σώμα της λειτουργεί διαφορετικά από ότι πριν 10 χρόνια. Προσθέστε την εμμηνοπαυσιακή ανησυχία (την ορμονικά καθοδηγούμενη) σε μια νόμιμη ευαισθησία για την υγεία, και το αποτέλεσμα μπορεί να είναι η επίμονη ανησυχία για κάθε σύμπτωμα, ιατρική επίσκεψη και τίτλο υγείας. Η ισορροπία που αναζητάτε είναι μεταξύ επιβεβαίωσης και διαβεβαίωσης. Η επιβεβαίωση ακούγεται έτσι: 'Έχει νόημα να ανησυχείς γι' αυτό. Το σώμα σου περνάει πολλές αλλαγές.' Η διαβεβαίωση ακούγεται έτσι: 'Και κάνεις τα σωστά πράγματα — κάνεις εξετάσεις, παραμένεις ενεργή, συνεργάζεσαι με τον γιατρό σου.' Και τα δύο είναι απαραίτητα. Αν η ανησυχία για την υγεία κυριαρχεί στη ζωή της — αν καταστροφολογεί κάθε πόνο, περνάει ώρες ερευνώντας συμπτώματα στο διαδίκτυο ή αποφεύγει ιατρικά ραντεβού από φόβο — αυτό είναι κλινικό άγχος και ωφελείται από επαγγελματική θεραπεία. Η CBT είναι ιδιαίτερα αποτελεσματική για την ανησυχία για την υγεία. Γενικά, ενθαρρύνετε την προληπτική διαχείριση της υγείας (εξετάσεις, ελέγχους, υγιείς συνήθειες) ως έναν τρόπο να διοχετεύσετε την ανησυχία παραγωγικά. Η δράση μειώνει την αδυναμία, η οποία μειώνει την ανησυχία. Να είστε ο σύντροφός της στη διατήρηση της υγείας — ασκηθείτε μαζί, φάτε καλά μαζί, κάντε τις δικές σας εξετάσεις — έτσι ώστε η υγεία να γίνει μια κοινή επένδυση αντί να είναι πηγή απομονωμένης ανησυχίας.

Οι σχέσεις υπό την πίεση των αλλαγών ψυχικής υγείας κατά την εμμηνόπαυση χρειάζονται σκόπιμη συντήρηση. Η προεπιλεγμένη πορεία — εκείνη αποσύρεται, εσείς νιώθετε αποκλεισμένος, η απόσταση μεγαλώνει, η πικρία συσσωρεύεται — είναι προληπτική, αλλά μόνο αν και οι δύο εργάζεστε ενεργά εναντίον της. Η επικοινωνία είναι η ραχοκοκαλιά. Τακτικές, δομημένες συναντήσεις (εβδομαδιαία αν είναι δυνατόν) όπου μοιράζεστε πώς νιώθετε χωρίς να προσπαθείτε να διορθώσετε τίποτα δημιουργούν ένα πλαίσιο για ειλικρίνεια. 'Δυσκολεύομαι σήμερα και δεν έχω πολλή ενέργεια' είναι απείρως καλύτερο από την τεταμένη σιωπή που σας αφήνει να μαντεύετε. Αυτές οι συνομιλίες θα πρέπει να είναι αμφίδρομες — έχετε δικαίωμα να έχετε συναισθήματα και εσείς. Η φυσική σύνδεση διατηρεί τον δεσμό ακόμη και όταν η συναισθηματική σύνδεση φαίνεται τεταμένη. Κρατήστε χέρια, καθίστε κοντά, αγκαλιαστείτε για 20 δευτερόλεπτα (η έρευνα δείχνει ότι οι μακρές αγκαλιές απελευθερώνουν ωκυτοκίνη). Αυτό δεν αφορά το σεξ — αφορά τη διατήρηση της φυσικής γλώσσας της συνεργασίας. Οι κοινές θετικές εμπειρίες αντισταθμίζουν το βάρος των δύσκολων καιρών. Κάντε χρόνο για πράγματα που απολαμβάνετε μαζί, ακόμη και μικρά: μια αγαπημένη εκπομπή, ένα γεύμα έξω, μια βόλτα. Η χαρά δεν είναι φαιδρή κατά τη διάρκεια δύσκολων περιόδων — είναι απαραίτητη συντήρηση της σχέσης. Αν και οι δύο δυσκολεύεστε, η θεραπεία ζευγαριών δεν είναι έσχατη λύση — είναι μια σοφή επένδυση. Ένας έμπειρος θεραπευτής μπορεί να σας διδάξει εργαλεία επικοινωνίας, να σας βοηθήσει να κατανοήσετε την εμπειρία του άλλου και να παρέχει έναν ασφαλή χώρο για τις συνομιλίες που φαίνονται πολύ φορτισμένες για να τις έχετε μόνοι σας.