ენდომეტრიოზი — პარტნიორის სახელმძღვანელო ქრონიკული ტკივილის გაგებისთვის

ენდომეტრიოზი ხდება მაშინ, როდესაც ქსოვილი, რომელიც მსგავსია ენდომეტრიუმის — საშვილოსნოს შიდა საფარის — იზრდება საშვილოსნოს გარეთ. ეს ქსოვილი ყველაზე ხშირად გვხვდება საკვერცხეებზე, ფალოპიურ მილებზე, საშვილოსნოს გარეთა ზედაპირზე და მენჯის ღრუს შიდა საფარზე, მაგრამ შეიძლება გამოჩნდეს ნაწლავზე, შარდის ბუშტზე და იშვიათ შემთხვევებში, შორს მდებარე ორგანოებზე.

ეს არის ის, რაც მას ასე მტკივნეულს ხდის: ეს არასწორად განლაგებული ქსოვილი რეაგირებს ჰორმონულ სიგნალებზე ისე, როგორც საშვილოსნოს შიდა საფარი. თითოეულ ციკლში, ის სქელდება, ინგრევა და სისხლდენას იწვევს. მაგრამ განსხვავებით საშვილოსნოს შიდა საფარისგან, რომელიც გამოდის ვაგინას საშუალებით მისი მენსტრუაციის დროს, ეს სისხლი არსად მიდის. ის იჭრება, რაც იწვევს ანთებას, ნაწიბურების (შეთანხმებების) წარმოქმნას და საბოლოოდ, მტკივნეული ნაწიბუროვანი ქსოვილის ფორმირებას, რომელიც ორგანოებს ერთმანეთთან აკავშირებს.

ტკივილი არ არის შეზღუდული მხოლოდ მის მენსტრუაციაზე, თუმცა მენსტრუალური ტკივილი ხშირად ყველაზე ინტენსიურია. ბევრი ქალი, რომელსაც აქვს ენდომეტრიოზი, განიცდის ქრონიკულ მენჯის ტკივილს მთელი თვის განმავლობაში, ტკივილს სექსის დროს (尤其是 ღრმა შეღწევის დროს), ტკივილებს ნაწლავების მოძრაობის დროს, ტკივილებს შარდვის დროს და დამანგრეველ დაღლილობას.

ენდომეტრიოზი გავლენას ახდენს დაახლოებით 190 მილიონ ქალზე მთელ მსოფლიოში — დაახლოებით 10% მშვენიერი ასაკის ქალების. თუმცა, დიაგნოზისთვის საშუალოდ 7-10 წელი სჭირდება სიმპტომების დაწყებიდან, ძირითადად იმიტომ, რომ ქალების ტკივილი იგნორირდება, ნორმალიზდება ან მიაწერენ 'ცუდ მენსტრუაციებს'. ეს დიაგნოზის დაგვიანება არ არის უმნიშვნელო უსიამოვნება — ეს არის წლები ტკივილისა პასუხების ან შესაბამისი მკურნალობის გარეშე.

ენდომეტრიოზით ცხოვრება ყოველდღიური რეალობა ბევრად უფრო შორს გადის ტკივილის ეპიზოდებისგან. ეს არის მდგომარეობა, რომელიც აღწევს მის ცხოვრებაში ყველა ასპექტში ისე, რომ ხშირად უხილავია მის გარშემო მყოფი ადამიანებისთვის.

დაღლილობა ერთ-ერთი ყველაზე გავრცელებული სიმპტომია. ენდომეტრიოზთან დაკავშირებული დაღლილობა მხოლოდ დაღლილობა არ არის — ეს არის ძვლის სიღრმის დაღლილობა, რომელიც არ წყდება დასვენებით. ქრონიკული ანთება, ტკივილი, დარღვეული ძილი და მტკივნეული მდგომარეობის მართვის მუდმივი ენერგიის ხარჯვა ყველა contributes. მას შეიძლება დასჭირდება უფრო მეტი დასვენება, ვიდრე მისი აქტივობის დონე ითვალისწინებს, და ეს არ არის სიზარმაცე.

სამუშაო და კარიერის გავლენა მნიშვნელოვანი არის. კვლევები აჩვენებს, რომ ენდომეტრიოზით დაავადებული ქალები კვირაში საშუალოდ 10-11 საათით კარგავენ სამუშაო პროდუქტიულობას. პროგნოზირებადი ტკივილის შეტევები რთულს ხდის გრაფიკების დაცვას, შეხვედრებზე დასწრებას ან თანმიმდევრულად მუშაობას. ბევრი ქალი მალავს თავის მდგომარეობას სამსახურში, რადგან ეშინია, რომ სუსტ ან არამყარი იქნებიან.

სოციალური ცხოვრება ასევე დაზარალებულია. გაუქმებული გეგმები, ტკივილის ან დაღლილობის გამო მოწვევების უარყოფა და იზოლაცია მდგომარეობის გამო, რომელსაც უმეტესობა არ ესმის, ყველა გავლენას ახდენს. ის შეიძლება გაიწიოს არა იმიტომ, რომ არ სურს სოციალური იყოს, არამედ იმიტომ, რომ ვერ პროგნოზირებს, როგორ მოიქცევა მისი სხეული.

მენტალური ჯანმრთელობა გარდაუვლად დაზარალებულია. ქრონიკული ტკივილის, დიაგნოზის frustrაციის, ცხოვრების წესის შეზღუდვების და ჰორმონალური ეფექტების კომბინაცია ქმნის მაღალ სტრესულ გარემოს. შფოთვის და დეპრესიის დონეები მნიშვნელოვნად მაღალია ენდომეტრიოზით დაავადებულ ქალებში.

თქვენი ცნობიერება ამ ყოველდღიური გავლენების შესახებ დაგეხმარებათ ემპათიურად უპასუხოთ, ვიდრე frustrაციის დროს, როდესაც გეგმები იცვლება, ენერგია დაბალია, ან მას დასვენება უნდა პრიორიტეტულად.

მტკივნეული სექსი (დისპარენია) ეხება 50-75% ენდომეტრიოზით დაავადებული ქალების და არის ერთ-ერთი ყველაზე ურთიერთობის გავლენიანი სიმპტომი. მნიშვნელოვანია, რომ გაიგოთ, რა ხდება — და რა არა — ინტიმურობისა და კავშირის შენარჩუნებისთვის.

ტკივილი ჩვეულებრივ აღწერილია როგორც ღრმა, მახვილი ან მტკივნეული და უმეტესად ღრმა შეღწევით იწვევენ. ენდომეტრიოზის ლესიონები საშვილოსნოს სარკულოვან ლიგამენტებზე, ყელის უკან ან კულ-დე-საკში (საშვილოსნოსა და სწორი ნაწლავის შორის სივრცე) განსაკუთრებით ასოცირდება სექსის დროს ტკივილთან. ტკივილი შეიძლება გაგრძელდეს საათობით ან დღეებით intercourse-ის შემდეგ.

ეს ქმნის რთულ ემოციურ დინამიკას. ის შეიძლება მოისურვოს თქვენთან ინტიმურობა, მაგრამ ეშინოდეს ტკივილის. ის შეიძლება მოერიდოს სექსის დაწყებას შიშის გამო. ის შეიძლება გაიაროს ტკივილი, რათა თქვენ გაახაროს, რაც არც ჯანმრთელია და არც მდგრადი. დროთა განმავლობაში, ტკივილის-გაურბნის-დანაშაულის პატერნი შეიძლება განვითარდეს, რაც ინტიმურობას ორივე მხრიდან აზარალებს.

შესაძლებლობა არ არის, რომ ინტიმურობა შეწყვიტოს — ეს არის ინტიმურობის ახლებური განსაზღვრა. გარკვეული პოზიციები შეიძლება ნაკლებად მტკივნეული იყოს (ჩვეულებრივ, ის პოზიციები, სადაც მას მეტი კონტროლი აქვს სიღრმეზე). დრო მნიშვნელოვანია — ზოგი ქალი სექსს ნაკლებად მტკივნეულად განიცდის გარკვეულ ეტაპებზე მათი ციკლის. არ-შეღწევითი ინტიმურობა, გაწვდილი წინასწარი თამაში და კავშირის შენარჩუნება intercourse-ის ნაცვლად შეიძლება ახლოს დარჩეს.

ყველაზე მნიშვნელოვანი, შექმენით დინამიკა, სადაც ის თავს უსაფრთხოდ გრძნობს, რომ იტყვის 'ეს მტკივნეულია' ან 'მოდი შევწყვიტოთ' დანაშაულის გარეშე. ტკივილი სექსის დროს არ არის თქვენი უარყოფა. ეს არის სამედიცინო სიმპტომი, რომელიც მოითხოვს მოთმინებას, კომუნიკაციას და კრეატიულობას.

ენდომეტრიოზის დიაგნოზის გზა ცნობილია როგორც ხანგრძლივი და frustrerende. საშუალო დაგვიანება არის 7-10 წელი პირველი სიმპტომებიდან, და ამ დროს ბევრი ქალი ხედავს მრავალ ექიმს, ეუბნებიან, რომ მათი ტკივილი ნორმალურია, უნიშნავენ კონტრაცეპტივებს როგორც ბანდ-აიდს ან აძლევენ განცდას, რომ ისინი exagerrate-დებიან.

ენდომეტრიოზის დიაგნოზის ერთადერთი განსაზღვრული გზა არის ლაპაროსკოპიული ქირურგია — მინიმალურად ინვაზიური პროცედურა, სადაც ქირურგი პირდაპირ უყურებს მენჯის ღრუს შიგნით. გამოსახულებები, როგორიცაა ულტრაბგერითი ან MRI, ზოგჯერ შეიძლება აღმოაჩინოს ენდომეტრიომები (ენდომეტრიოზით გამოწვეული საკვერცხეების კისტები), მაგრამ ვერ ახერხებს ყველა ენდომეტრიოზის საიმედოდ იდენტიფიცირებას, განსაკუთრებით ზედაპირული ლესიონების.

თქვენი როლი ამ პროცესში არის ადვოკატი და ანკორი. ადვოკატი: წადით შეხვედრებზე მასთან ერთად, თუ ის ამას სურს. დაეხმარეთ მას თავისი სიმპტომების გამოთქმაში. დაუჭირეთ მხარი, როდესაც ამბობს, რომ ტკივილი მძიმეა. ქალების ტკივილი სტატისტიკურად ნაკლებად მკურნალობს სამედიცინო გარემოში, და პარტნიორის არსებობა, რომელიც ადასტურებს მისი სიმპტომების გავლენას, შეიძლება რეალურად შეცვალოს მისი მიღებული დახმარების ხარისხი.

ანკორი: დიაგნოზის პროცესი ემოციურად დამღლელია. ექიმების მიერ იგნორირება დამამცირებელია. იმის უცნობობა, რაც არასწორია, შფოთვას იწვევს. წარუმატებელი მკურნალობები იმედგაცრუებას იწვევს. მას სჭირდება ვინმე, ვინც ყველა ამ პროცესში სტაბილურად დარჩება — ვინც არ კარგავს მოთმინებას პროცესზე, ვინც არ სთავაზობს, რომ ის ძალიან დიდ საქმეს აკეთებს, ვინც ზეიმობს, როდესაც ის საბოლოოდ პასუხებს იღებს.

თუ ქირურგია რეკომენდირებულია, დაეხმარეთ მას გადაწყვეტილების, მომზადების და აღდგენის პროცესში. ლაპაროსკოპიული აღდგენა ჩვეულებრივ 1-2 კვირა გრძელდება, რომლის განმავლობაში მას სჭირდება პრაქტიკული დახმარება და ემოციური ზრუნვა.

ენდომეტრიოზის მკურნალობის მიზანია სიმპტომების მართვა და პროგრესის შენელება — ამჟამად არ არსებობს მკურნალობა. მკურნალობის მიდგომები დამოკიდებულია სიმპტომების სიმძიმეზე, მომავალი უნაყოფობის სურვილზე და მის ინდივიდუალურ რეაქციაზე.

ჰორმონალური მკურნალობები ხშირად პირველი მიდგომაა: კონტრაცეპტივების აბები (გრძელვადიანი გამოყენება მენსტრუაციების შესამცირებლად), პროგესტინები, GnRH აგონისტები ან ანტაგონისტები (რომლებიც ქმნიან დროებით მენოპაუზის მსგავს მდგომარეობას) ან ჰორმონალური IUD-ები. ეს მკურნალობები მუშაობენ ენდომეტრიოზის ზრდას კვებადი ჰორმონალური კოლექციების შემცირებით ან აღმოფხვრით. გვერდითი ეფექტები განსხვავებულია, მაგრამ შეიძლება მოიცავდეს განწყობის ცვლილებებს, ცხელი შეტევების, ძვლის სიმკვრივის პრობლემებს და ლიბიდოს ცვლილებებს.

ქირურგიული მკურნალობა — ენდომეტრიოზის ლესიონების ლაპაროსკოპიული ექსციზია — ითვლება ოქროს სტანდარტად დიაგნოზისა და ზომიერი და მძიმე დაავადების მკურნალობისთვის. ექსციზია ქირურგიული პროცედურა, რომელიც ლესიონებს ამოიღებს, ნაცვლად იმისა, რომ დაწვას, და როდესაც გამოცდილი სპეციალისტის მიერ შესრულდება, შეუძლია მნიშვნელოვანი ტკივილის შერბილება. თუმცა, ენდომეტრიოზი შეიძლება კვლავ გაჩნდეს ქირურგიის შემდეგ.

ტკივილის მართვა პარალელური ტრეკია: NSAIDs, მენჯის სართული ფიზიკური თერაპია, ნერვული ბლოკები და ზოგჯერ ნევროპათიური ტკივილისთვის მედიკამენტები. ბევრი ქალი იყენებს მიდგომების კომბინაციას.

მძიმე, მკურნალობის წინააღმდეგობის მქონე შემთხვევებში, როდესაც უნაყოფობა არ არის სასურველი, შეიძლება განიხილონ ჰისტერექტომია საკვერცხეების ამოღებით — მაგრამ ეს არის ბოლო საშუალება მნიშვნელოვანი შედეგებით.

როგორც პარტნიორი, მისი მკურნალობის პროცესში მხარდაჭერა ნიშნავს, რომ გაიგოთ, რომ ეს არის ცდა და შეცდომა. რაც ერთ ქალს უხდება, შესაძლოა მას არ უხდეს. მკურნალობებს აქვთ გვერდითი ეფექტები, რომლებიც გავლენას ახდენენ მის ცხოვრების ხარისხზე. და ქრონიკული მდგომარეობის მართვის ემოციური მოგზაურობა მოითხოვს იმდენივე მხარდაჭერას, რამდენიც ფიზიკურს.