Tránh Thai Khẩn Cấp — Điều Mỗi Người Bạn Đời Nên Biết

Đầu tiên: hít thở. Sau đó hành động. Tránh thai khẩn cấp hiệu quả nhất khi được uống càng sớm càng tốt, vì vậy điều quan trọng nhất bạn có thể làm là giúp cô ấy tiếp cận nhanh chóng.

Plan B (levonorgestrel) có sẵn không cần kê đơn tại hầu hết các hiệu thuốc, không cần đơn thuốc hoặc giới hạn độ tuổi. Bạn có thể tự mua — bạn không cần phải là người uống nó để mua. Nếu hiệu thuốc gần nhà bạn đã đóng cửa, hãy kiểm tra các hiệu thuốc mở cửa 24 giờ, phòng khám cấp cứu, hoặc phòng cấp cứu. Một số hiệu thuốc cũng cung cấp giao hàng trong ngày.

Nếu chưa đến vài giờ, đừng rơi vào những kịch bản tồi tệ nhất. Khung thời gian cho tránh thai khẩn cấp hiệu quả được tính bằng ngày, không phải bằng phút. Nhưng "càng sớm càng tốt" thực sự đúng ở đây — hiệu quả của Plan B giảm từ khoảng 95% trong vòng 24 giờ xuống khoảng 89% khi đến 72 giờ.

Trong khi bạn giải quyết việc này, hãy là người bình tĩnh. Cô ấy có thể hoảng loạn, khóc, hoặc thu mình lại. Sự bình tĩnh của bạn sẽ giúp ích. Hãy nói những điều như "Chúng ta sẽ cùng nhau giải quyết việc này" và "Đây chính xác là lý do tồn tại của tránh thai khẩn cấp." Tránh đổ lỗi, tránh nhắc lại chuyện đã xảy ra sai, và tránh làm cô ấy cảm thấy chỉ mình cô ấy chịu trách nhiệm cho những gì đã xảy ra. Đây là tình huống chung, và sự có mặt của bạn — cả về thể chất lẫn tinh thần — đều quan trọng.

Có ba lựa chọn tránh thai khẩn cấp chính, và việc hiểu những điều cơ bản giúp bạn hỗ trợ cô ấy chọn đúng lựa chọn.

Plan B (levonorgestrel) được biết đến rộng rãi nhất. Đây là một viên thuốc duy nhất có sẵn không cần kê đơn. Nó hoạt động chủ yếu bằng cách trì hoãn hoặc ngăn ngừa rụng trứng — nếu cô ấy chưa rụng trứng, nó ngăn trứng được phóng thích. Nó KHÔNG chấm dứt thai kỳ hiện có. Nó hiệu quả nhất trong vòng 72 giờ (3 ngày) nhưng có thể uống đến 120 giờ với hiệu quả giảm. Lưu ý quan trọng: Plan B kém hiệu quả đáng kể đối với phụ nữ nặng trên 165 lbs (75 kg).

ella (ulipristal acetate) cần đơn thuốc nhưng hiệu quả hơn Plan B, đặc biệt trong khung thời gian 72–120 giờ. Nó cũng hoạt động bằng cách trì hoãn rụng trứng, nhưng thông qua một cơ chế khác vẫn hiệu quả gần với thời điểm rụng trứng hơn. ella duy trì hiệu quả ổn định trong suốt khung thời gian 5 ngày đầy đủ và hoạt động tốt hơn đối với phụ nữ có cân nặng cao hơn so với Plan B, mặc dù hiệu quả vẫn có thể giảm trên 195 lbs (88 kg).

Vòng tránh thai đồng (Paragard) là biện pháp tránh thai khẩn cấp hiệu quả nhất hiện có — hiệu quả hơn 99% khi được đặt trong vòng 5 ngày sau khi quan hệ tình dục không được bảo vệ. Nó hoạt động bằng cách tạo ra môi trường độc hại đối với tinh trùng và ngăn ngừa làm tổ. Nó cần một nhà cung cấp dịch vụ y tế để đặt, nhưng có lợi ích bổ sung là cung cấp biện pháp tránh thai lâu dài trong tối đa 10 năm. Lựa chọn này đáng để thảo luận nếu cô ấy cũng đang tìm kiếm một phương pháp tránh thai lâu dài, không có nội tiết tố.

Với tư cách là bạn đời của cô ấy, bạn không cần phải là chuyên gia về dược lý. Nhưng việc biết ba lựa chọn này — và rằng chúng tồn tại trên một phổ hiệu quả và khả năng tiếp cận — giúp bạn có một cuộc trò chuyện có hiểu biết thay vì một cuộc trò chuyện hoảng loạn.

Thời điểm là yếu tố quan trọng nhất quyết định tránh thai khẩn cấp hoạt động tốt như thế nào, và việc hiểu các khung thời gian giúp bạn hành động dứt khoát thay vì do dự.

Plan B hiệu quả nhất trong 24 giờ đầu tiên — khoảng 95% hiệu quả trong việc ngăn ngừa mang thai khi được uống trong cùng ngày. Hiệu quả giảm xuống khoảng 85% trong 24–48 giờ và khoảng 58% trong 48–72 giờ. Sau 72 giờ, nó vẫn có thể có một số tác dụng đến 120 giờ, nhưng kém tin cậy hơn đáng kể. Kết luận: nếu Plan B là lựa chọn của bạn, mỗi giờ đều quan trọng.

ella duy trì hiệu quả ổn định hơn trong suốt khung thời gian 120 giờ (5 ngày) đầy đủ. Các nghiên cứu cho thấy nó có hiệu quả khoảng 85% bất kể khi nào được uống trong khung thời gian đó, khiến nó trở thành lựa chọn tốt hơn nếu đã hơn 24 giờ trôi qua. Tuy nhiên, ella vẫn hoạt động tốt nhất khi được uống sớm hơn.

Vòng tránh thai đồng có thể được đặt trong vòng 5 ngày sau khi quan hệ tình dục không được bảo vệ với hiệu quả hơn 99% trong suốt khung thời gian đó. Nếu cô ấy có thể lấy được lịch hẹn trong khung thời gian đó, đây là tiêu chuẩn vàng.

Thực tế mà nói: đừng dành hàng giờ để tranh luận lựa chọn nào tốt nhất nếu thời gian đang trôi qua và Plan B có sẵn ngay bây giờ. Việc đưa Plan B vào cơ thể cô ấy nhanh chóng tốt hơn là chờ đợi đơn thuốc hoặc lịch hẹn cho một lựa chọn về mặt lý thuyết vượt trội hơn. Nếu đã qua 2–3 ngày, thì việc ưu tiên ella hoặc vòng tránh thai đồng hợp lý hơn.

Một lưu ý quan trọng: nếu cô ấy đã rụng trứng, tránh thai khẩn cấp bằng nội tiết tố (Plan B và ella) sẽ không hiệu quả — chúng ngăn ngừa rụng trứng, chúng không ảnh hưởng đến trứng đã thụ tinh. Vòng tránh thai đồng là lựa chọn khẩn cấp duy nhất hoạt động sau khi rụng trứng. Không ai trong hai người có thể biết chính xác khi nào cô ấy rụng trứng, đây là một lý do khác để hành động nhanh chóng.

Tránh thai khẩn cấp có thể gây ra tác dụng phụ tạm thời, và biết điều gì là bình thường giúp bạn hỗ trợ cô ấy vượt qua mà không ai trong hai người hoảng loạn.

Các tác dụng phụ phổ biến nhất của Plan B và ella bao gồm buồn nôn (khoảng 15–25% phụ nữ), đau đầu, mệt mỏi, chóng mặt và căng tức ngực. Buồn nôn phổ biến hơn với Plan B và thường hết trong một hoặc hai ngày. Nếu cô ấy nôn trong vòng 2 giờ sau khi uống Plan B, cô ấy có thể cần uống thêm một liều khác — hãy gọi cho dược sĩ hoặc bác sĩ của cô ấy để kiểm tra.

Kỳ kinh tiếp theo của cô ấy có thể đến sớm, muộn, hoặc ra nhiều hơn hoặc ít hơn bình thường. Điều này là bình thường và có thể dự đoán được — tránh thai khẩn cấp làm gián đoạn chu kỳ nội tiết tố của cô ấy tạm thời. Nếu kỳ kinh của cô ấy trễ hơn một tuần, cô ấy nên làm xét nghiệm thai. Ra máu hoặc chảy máu bất thường giữa kỳ kinh cũng phổ biến trong những tuần sau khi dùng tránh thai khẩn cấp.

Việc đặt vòng tránh thai đồng có thể gây đau bụng và ra máu. Nếu cô ấy chọn phương pháp này, cô ấy có thể muốn dùng túi chườm nóng và thuốc giảm đau sau đó. Vài kỳ kinh đầu tiên sau khi đặt vòng tránh thai đồng thường ra nhiều hơn và đau bụng nhiều hơn, đây là một điều cần lưu ý riêng biệt so với chính tránh thai khẩn cấp.

Không có tác dụng phụ nào trong số này nguy hiểm. Chúng khó chịu và gây gián đoạn, nhưng sẽ tự hết. Vai trò của bạn là hỗ trợ thực tế: có sẵn trà gừng hoặc thuốc chống buồn nôn, không lên kế hoạch cho bất cứ điều gì đòi hỏi thể lực cao trong ngày đó, và hỏi thăm cô ấy cảm thấy thế nào mà không quan tâm thái quá.

Không. Tránh thai khẩn cấp không ảnh hưởng đến khả năng sinh sản trong tương lai. Đây là một trong những lầm tưởng dai dẳng nhất, và đáng để hiểu bằng chứng để bạn có thể trấn an cô ấy — và cả bản thân bạn — một cách tự tin.

Plan B và ella hoạt động bằng cách trì hoãn hoặc ngăn ngừa rụng trứng. Chúng không làm hỏng trứng, không gây hại cho tử cung, hoặc tạo ra bất kỳ thay đổi lâu dài nào đối với hệ sinh sản của cô ấy. Một khi thuốc được đào thải khỏi cơ thể cô ấy (trong vòng vài ngày), chu kỳ của cô ấy trở lại mô hình bình thường. Không có tác dụng tích lũy nào từ việc sử dụng tránh thai khẩn cấp nhiều lần — mặc dù nó không nên thay thế biện pháp tránh thai thường xuyên (nó kém hiệu quả hơn và gây gián đoạn nhiều hơn), việc sử dụng nó nhiều lần không làm giảm khả năng mang thai của cô ấy trong tương lai.

Vòng tránh thai đồng, khi được sử dụng như tránh thai khẩn cấp, cũng không có tác động gì đến khả năng sinh sản trong tương lai. Khả năng sinh sản thường trở lại trong vòng một đến hai chu kỳ sau khi tháo ra. Các nghiên cứu lớn đã liên tục cho thấy rằng việc sử dụng vòng tránh thai — dù là loại nội tiết tố hay đồng — không làm suy giảm khả năng sinh sản.

Lầm tưởng rằng tránh thai khẩn cấp gây vô sinh có thể bắt nguồn từ sự nhầm lẫn với các loại thuốc khác hoặc những niềm tin lỗi thời về cách các phương pháp này hoạt động. Tránh thai khẩn cấp không phải là thuốc phá thai (mifepristone/misoprostol). Nó ngăn ngừa việc mang thai xảy ra — nó không chấm dứt thai kỳ hiện có.

Nếu cô ấy lo lắng, sự trấn an nên đến từ bạn và từ nhà cung cấp dịch vụ y tế của cô ấy. Nói rằng "Anh đã tìm hiểu điều này và các nghiên cứu rất rõ ràng — điều này sẽ không ảnh hưởng đến khả năng có con của chúng ta khi chúng ta sẵn sàng" có thể có ý nghĩa rất lớn trong khoảnh khắc cô ấy đang lo lắng.

Sự xấu hổ và tội lỗi xung quanh tránh thai khẩn cấp cực kỳ phổ biến, và chúng hầu như luôn bắt nguồn từ sự kỳ thị hơn là thực tế. Cô ấy có thể cảm thấy như mình đã "thất bại" trong việc có trách nhiệm, rằng lẽ ra cô ấy nên ngăn chặn điều này, hoặc rằng việc cần tránh thai khẩn cấp có nghĩa là điều gì đó tiêu cực về bản thân cô ấy. Những cảm giác này là có thật ngay cả khi chúng không hợp lý, và việc gạt bỏ chúng không giúp ích gì.

Hãy bắt đầu bằng cách bình thường hóa tình huống. Tránh thai khẩn cấp tồn tại vì biện pháp tránh thai thất bại — bao cao su bị rách, quên uống thuốc, thời điểm không đúng. Ước tính khoảng 40–50% các trường hợp mang thai ở Hoa Kỳ là ngoài ý muốn, và tránh thai khẩn cấp là một lựa chọn có trách nhiệm, chủ động khi điều gì đó không diễn ra theo kế hoạch. Cô ấy không phải là vô trách nhiệm vì cần nó; cô ấy có trách nhiệm vì sử dụng nó.

Hãy cùng chịu trách nhiệm. Ngay cả khi sự thất bại cụ thể là "của cô ấy" (ví dụ, quên uống thuốc), tránh thai vẫn là trách nhiệm chung. Hãy nói "Chúng ta cùng nhau trong chuyện này" và thực sự có ý đó. Đi cùng cô ấy hoặc thay cô ấy đến hiệu thuốc. Trả tiền cho việc đó. Có mặt bên cạnh cô ấy. Những hành động này truyền đạt sự đồng hành hiệu quả hơn lời nói đơn thuần.

Đừng xem nhẹ cảm xúc của cô ấy, nhưng hãy đưa ra góc nhìn khác. "Anh hiểu em cảm thấy xấu hổ, và anh muốn em biết rằng anh hoàn toàn không nhìn nhận theo cách đó. Đây chính xác là mục đích của loại thuốc này, và anh mừng vì chúng ta có thể tiếp cận được nó." Kiểu phản hồi đó xác nhận cảm xúc của cô ấy trong khi nhẹ nhàng định hình lại câu chuyện.

Nếu cảm giác tội lỗi của cô ấy bắt nguồn từ niềm tin văn hóa hoặc tôn giáo, hãy tôn trọng nhưng vẫn hỗ trợ. Bạn không cần phải thách thức hệ thống niềm tin của cô ấy — bạn cần trở thành một người an toàn để cô ấy có thể dựa vào. Đôi khi điều hỗ trợ nhất chỉ đơn giản là ở bên cạnh mà không cố gắng sửa chữa cảm giác của cô ấy.